വിനോദ സഞ്ചാര സ്ഥലങ്ങൾ
മെഗാലിതിക് പാർക്ക്
മഹാശിലായുഗസംസ്ക്കാരത്തിന്റെ ബാക്കിപത്രം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന മുനിയറകളാണ് മറയൂരിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത. ഇത് അക്കാലത്തുള്ളവരെ മറവുചെയ്ത ശവക്കല്ലറകളാണെന്നും മുനിമാർ തപസ്സുചെയ്തിരുന്നിടമാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. ഒരാൾക്ക് നില്ക്കുകയും കിടക്കുകയും ചെയ്യാവുന്ന ഉയരവും നീളവുമുണ്ട് ഓരോ മുനിയറക്കും. പലതും പൊട്ടിയും അടർന്നും വീണു തുടങ്ങി. മറയൂർ കോളനി കഴിഞ്ഞ് ഹൈസ്കൂളിനരുകിലെ പാറയിൽ ധാരാളം മുനിയറകളുണ്ട്.
ഇവിടുത്തെ ഹൈസ്ക്കൂളിനു പുറകിലെ പാറയുടെ നെറുകയിൽനിന്നും മലയുടെ ചെരിവുകളിൽനിന്നും നോക്കിയാൽ പാമ്പാറൊഴുകുന്നതു കാണാം. കൂടാതെ കോവിൽ കടവും തെങ്കാശിനാഥൻ കോവിലും കാണാം. നാച്ചിവയലിലെ കരിമ്പുകാടുകളും, ചന്ദനമരങ്ങളും, ഇവിടുത്തെ ആകർഷണങ്ങളാണ്. പണ്ട് പാണ്ഡവരുടെ തേരുരുണ്ട് ഇവിടുത്തെ ഒരു ഒരു മുനിയറയുടെ മുകളിലെ കല്പാളികളിൽ രണ്ടു വരകളുണ്ടായി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
ചന്ദന വനം
കേരളത്തിലെ ഇടുക്കി ജില്ലയിൽ മൂന്നാറിനടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രകൃതിദത്തവും സംരക്ഷിതവുമായ ചന്ദന വനമാണ് മറയൂർ. ഏകദേശം 65,000-ത്തോളം സ്വാഭാവിക ചന്ദനമരങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ട്. ഉയർന്ന ഗുണമേന്മയുള്ള ചന്ദനത്തിന് പേരുകേട്ട ഈ വനമേഖല പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ മഴനിഴൽ പ്രദേശത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് .
പ്രധാന പ്രത്യേകതകൾ:
സ്വാഭാവിക വളർച്ച: മനുഷ്യന്റെ ഇടപെടലുകൾ ഇല്ലാതെ പ്രകൃതിദത്തമായി വളരുന്ന അപൂർവ്വയിനം ചന്ദനക്കാടുകളാണിവ. ലോകത്തിൽ തന്നെ ഏറ്റവും മികച്ചയിനം ചന്ദനമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്.
സംരക്ഷണം: വനം വകുപ്പിന്റെ കർശനമായ നിരീക്ഷണവും സംരക്ഷണവും ഈ കാടുകൾക്ക് ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. കള്ളക്കടത്തുകാരിൽ നിന്നും കാട്ടുതീയിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി പ്രത്യേക സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ ഇവിടെ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യം: ചന്ദനമരങ്ങൾക്ക് പുറമെ, ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യമുള്ള 'മുനിയറകൾ' (Stone Coffins/Dolmens) മറയൂർ വനമേഖലയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന സവിശേഷതയാണ്.
ഗവേഷണ കേന്ദ്രം: ചന്ദനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ പഠിക്കുന്നതിനായി വനം വകുപ്പിന്റെ ഒരു 'ചന്ദനം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കൽ പരീക്ഷണാത്മക പ്ലോട്ടും' (Sandalwood regeneration experimental plot) ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
മൂന്നാറിൽ നിന്നും ഏകദേശം 40 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് മറയൂർ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പ്രകൃതിഭംഗിയും ചരിത്രവും ഇടകലർന്ന ഈ പ്രദേശം സഞ്ചാരികളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട കേന്ദ്രം കൂടിയാണ്.
മറയൂർ ചന്ദന ഡിവിഷനു കീഴിൽ ചന്ദന കൃഷിയും തൈകളുടെ വിതരണവും നടക്കുന്നുണ്ട്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ അറിയാനും യാത്ര പ്ലാൻ ചെയ്യാനും കേരള ടൂറിസം വെബ്സൈറ്റ് സന്ദർശിക്കാം
മറയൂർ ശർക്കര
ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ മറയൂർ, കാന്തല്ലൂർ പ്രദേശങ്ങളിൽ പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രശസ്തമായ കാർഷിക ഉൽപ്പന്നമാണ് മറയൂർ ശർക്കര. രാസവസ്തുക്കളുടെ ഉപയോഗമില്ലാതെ, കരിമ്പ് നീര് പ്രത്യേക രീതിയിൽ കാച്ചി കുറുക്കിയെടുക്കുന്ന ഈ ശർക്കര അതിന്റെ തനത് രുചിക്കും ഗുണനിലവാരത്തിനും പേരുകേട്ടതാണ്. 
പ്രധാന സവിശേഷതകൾ
ഭൗമസൂചിക പദവി (GI Tag): ഔഷധഗുണവും മികച്ച രുചിയുമുള്ള മറയൂർ ശർക്കരയ്ക്ക് ഭൗമസൂചിക പദവി ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
നിർമ്മാണം: കരിമ്പ് പിഴിഞ്ഞ് നീരെടുക്കുന്നത് മുതൽ ശർക്കര രൂപപ്പെടുന്നതുവരെ നാലര മണിക്കൂറോളം നീളുന്ന പ്രക്രിയയാണ്. യാതൊരുവിധ കൃത്രിമ ചേരുവകളും ഇതിൽ ഉപയോഗിക്കാറില്ല.
പ്രത്യേകത: മറയൂരിലെ തണുത്ത കാലാവസ്ഥയും പ്രകൃതിദത്തമായ കരിമ്പ് കൃഷിയും ഇതിന് പ്രത്യേക മധുരവും ഇരുണ്ട തവിട്ടുനിറവും നൽകുന്നു
തൂവാനം വെള്ളച്ചാട്ടം
കേരളത്തിലെ ഇടുക്കി ജില്ലയിൽ മൂന്നാറിനടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മനോഹരമായ ഒരു വെള്ളച്ചാട്ടമാണ് തൂവാനം വെള്ളച്ചാട്ടം. ചിന്നാർ വന്യജീവി സങ്കേതത്തിനുള്ളിലെ പാമ്പാറിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മറയൂർ - ഉടുമലൈ സംസ്ഥാന പാതയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 8 കിലോമീറ്റർ ദൂരമുണ്ട്. 
തൂവാനം വെള്ളച്ചാട്ടത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ:
ഉയരം: 84 അടി (ഏകദേശം 25 മീറ്റർ) ഉയരത്തിൽ നിന്നാണ് വെള്ളം താഴേക്ക് പതിക്കുന്നത്.
സ്ഥലം: ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ മൂന്നാർ മേഖല.
പ്രത്യേകത: ചിന്നാർ വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന്റെ ഭാഗമായതിനാൽ, ട്രെക്കിംഗ് (Trekking) ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന സഞ്ചാരികൾക്ക് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ സ്ഥലമാണിത്
ചിന്നാർ വന്യജീവി സങ്കേതം
ചിന്നാർ വന്യജീവി സങ്കേതം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് 10º15'-10º21' N അക്ഷാംശത്തിനും 77º5'-77º16'E രേഖാംശത്തിനും ഇടയിലാണ്. മൂന്നാർ - ഉദുമൽപേട്ട് റോഡ് SH17 വന്യജീവി സങ്കേതത്തിലൂടെ 16 കിലോമീറ്റർ കടന്നുപോകുകയും അതിനെ ഏതാണ്ട് തുല്യ ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇവിടെ ലഭിക്കുന്ന ശരാശരി വാർഷിക മഴ 500 മില്ലിമീറ്റർ മാത്രമാണ്.തെക്കൻ പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ മഴനിഴൽ മേഖലയിലാണ് ഈ വന്യജീവിസങ്കേതം.ചിന്നാർ നദിയുടെ കിഴക്കേ അറ്റത്ത് 400 മീറ്റർ (1,300 അടി) മുതൽ കുമരിക്കൽ മല കൊടുമുടിയിൽ 2,522 മീറ്റർ (8,274 അടി) വരെയാണ് ഉയരം. നന്ദല മല 2,372 മീറ്റർ (7,782 അടി), കോട്ടക്കൊമ്പുമല (2,144 മീറ്റർ (7,034 അടി)), വെള്ളൈക്കൽ മല (1,863 മീറ്റർ (6,112 അടി),വിരിയൂട്ട് മല 1,8453 മീറ്റർ (6,045 അടി) എന്നിവയാണ് വന്യജീവി സങ്കേതത്തിലെ മറ്റ് പ്രധാന കൊടുമുടികൾ.
ചിന്നാർ, പാമ്പാർ നദികൾ വന്യജീവി സങ്കേതത്തിലെ പ്രധാന ജലസ്രോതസ്സുകളാണ്.കുമരിക്കൽ മലയ്ക്ക് സമീപം ഉത്ഭവിക്കുന്ന ചിന്നാർനദി വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അരികിലൂടെ 18 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ അന്തർസംസ്ഥാന അതിർത്തി പിന്തുടരുകയും തമിഴ്നാട്ടിലെ അമരാവതി നദിയായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. പാമ്പാർ നദി ആനമുടി മലനിരകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു.നിരവധി ഷോലകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന അരുവികളും ഈ നദിയിൽ ചേർന്നൊഴുകി ഇരവികുളം ദേശീയ ഉദ്യാനത്തിലെ ടർണേഴ്സ് വാലിയിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് കാന്തല്ലൂർ, മറയൂർ ഗ്രാമങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള തളിയാർ താഴ്വരയിലൂടെ കിഴക്കോട്ട് ഒഴുകി കൂട്ടാറിൽ വച്ച് ചിന്നാർ നദിയിൽ ചേരുന്നു. വന്യജീവി സങ്കേതത്തിനുള്ളിലെ പാമ്പാർ നദിയിലെ തൂവാനം വെള്ളച്ചാട്ടം ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ്. കേരളത്തിലെ 44 നദികളിൽ കിഴക്കോട്ട് ഒഴുകുന്നത് പാമ്പാറിനുപുറമെ കബനി, ഭവാനി എന്നീ നദികൾ മാത്രമാണ്.
ചിന്നാർ വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന് കീഴിലുള്ള പ്രദേശം മുതുവ,ഹിൽ പുലയ എന്നീ രണ്ട് ആദിവാസി സമൂഹങ്ങളുടെ ആവാസ കേന്ദ്രമാണ്. 11 ആദിവാസി കോളനികളിലായിട്ടാണ് ഇവർ സങ്കേതത്തിനുള്ളിൽ താമസിക്കുന്നത്. മുതുവാന്മാർ 7 കോളനികളിലും ഹിൽ പുലയർ 4 കോളനികളിലുമായി താമസിക്കുന്നു.രണ്ട് സമുദായങ്ങൾക്കും സാമൂഹികവും സാംസ്കാരികവും നരവംശ ശാസ്ത്രപരവുമായവൈവിദ്ധ്യങ്ങളുണ്ട്.
വിവിധയിനം ജന്തുജാലങ്ങളാൽ ചിന്നാർ വന്യജീവി സങ്കേതം സമ്പന്നമാണ്. ആന,ഇന്ത്യൻ പുള്ളിപ്പുലി,പുള്ളിമാൻ, ഗൗർ, ബംഗാൾ കടുവ, സാമ്പാർ മാൻ കുരങ്ങുവർഗ്ഗത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട കോമൺ ലംഗൂർ,(common langur), ബോണറ്റ് മക്കാക്ക്(bonnet macaque),ഗ്രേ ലംഗൂർ(ഹനുമാൻ കുരങ്ങ്,gray langur,വരയാട്, തുരുമ്പിച്ച പുള്ളികളുള്ള പൂച്ച(rusty-spotted cat), ചാമ്പൽ മലയണ്ണാൻ(Grizzled giant squirrel)എന്നിവയുൾപ്പെടെ 28 സസ്തനികൾ ഇവിടെയുണ്ട്.ചാമ്പൽ മലയണ്ണാന്റെ തനത് ആവാസവ്യവസ്ഥയുള്ള കേരളത്തിലെ ഏകവനപ്രദേശമാണ് ചിന്നാർ. മഞ്ഞ തൊണ്ടയുള്ള ബുൾബുൾ ഉൾപ്പെടെ 225 ഇനം പക്ഷികളും 29 ഇനം പാമ്പുകളും, ഇന്ത്യൻ നക്ഷത്ര ആമ, കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മഗ്ഗർ മുതലകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ 52 ഇനം ഉരഗങ്ങൾ ചിന്നാർ വന്യജീവി സങ്കേതത്തിലുണ്ട്. ചിന്നാർ, പാമ്പാർ നദികളിൽ കാണപ്പെടുന്ന 14 മത്സ്യ ഇനങ്ങളിൽ ഗരാ മുള്ളിയ,(Garra mullya), river-carp baril, റിവർ-കാർപ്പ് ബാരിൽ,( river-carp baril ഭീമൻ ഡാനിയോ,(giant danio) വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ഡെക്കാൻ മഹ്സീർ ( Deccan mahseer) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.15 ഇനം ഉഭയജീവികൾ;156 ഇനം ചിത്രശലഭങ്ങൾ,എന്നിവ കൂടാതെ 2016-ൽ 101 ഇനം ചിലന്തികളെയും ഇവിടെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ചിന്നാർ വന്യജീവി സങ്കേതത്തിൽ 963 ഇനം പൂച്ചെടികളുണ്ട്. സങ്കേതത്തിൽ ധാരാളം പുൽമേടുകളും തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിൽ പർവതനിരകളും ഉയരത്തിലുള്ള ഷോലയും നനവുള്ള ഇലപൊഴിയും വനങ്ങളും മധ്യഭാഗത്ത് വരണ്ട ഇലപൊഴിയും കാടുകളും താഴ്വരയുടെ കിഴക്കൻ അറ്റങ്ങളിൽ വരണ്ട ഇലപൊഴിയും കാടുകളുമാണുള്ളത്. അക്കേഷ്യ അറബിക്ക, അക്കേഷ്യ ല്യൂക്കോഫോളിയ, അക്കേഷ്യ കൺസിന്ന, പ്രോസ്പോറിസ് ജൂലിഫ്ലോറ, ഒപന്റിയ സ്ട്രിക്റ്റ എന്നിവയാണ് മുള്ളുള്ള സ്ക്രബ് വനങ്ങളിലെ വരണ്ട കാലാവസ്ഥയിൽ വളരുന്ന പ്രധാന സസ്യങ്ങൾ. ചന്ദനമരങ്ങളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്.